«Στο λευκό της Τήνου, η καρδιά του Πύργου»

Ένα αφιέρωμα στον Πύργο της Τήνου μέσα από τη ματιά της Ιωάννας Ιωαννίδη

…εκεί όπου το μάρμαρο, το φως και η μνήμη γίνονται τέχνη…

Υπάρχουν τόποι που δεν τους γνωρίζεις μόνο περπατώντας τους. Τους αισθάνεσαι. Τους κουβαλάς μαζί σου, γιατί κάτι από το φως, την ησυχία και την ατμόσφαιρά τους μένει μέσα σου. Ένας τέτοιος τόπος είναι ο Πύργος της Τήνου!

Ο Πύργος δεν είναι απλώς ένα όμορφο χωριό. Είναι ένας τόπος με ψυχή, ιστορία και βαθιά σχέση με την τέχνη. Εδώ το μάρμαρο δεν είναι μόνο υλικό. Είναι μνήμη, κόπος, τεχνική, παράδοση και τρόπος έκφρασης. Στα στενά δρομάκια, στις αυλές, στις εκκλησίες, στις κρήνες, στις κρύπτες, στα σκαλιστά υπέρθυρα και περιθυρώματα, η τέχνη υπάρχει παντού και είναι αρμονικά δεμένη με την αρχιτεκτονική του τόπου ως κομμάτι της καθημερινής ζωής.

Η Τήνος είναι ένα νησί όπου η πίστη, η παράδοση και η δημιουργία συναντιούνται με φυσικό τρόπο. Πέρα από τη γνωστή πνευματική της ταυτότητα λόγω της Παναγίας, κρύβει έναν πλούσιο πολιτισμό, διαμορφωμένο από το φως του Αιγαίου, τη δύναμη της φύσης και την επιμονή των ανθρώπων της. Στον Πύργο, αυτή η σχέση γίνεται ακόμη πιο έντονη. Το λευκό των σπιτιών, η πέτρα, το μάρμαρο και το κυκλαδίτικο φως δημιουργούν μια αίσθηση καθαρότητας και εσωτερικής γαλήνης.

Η διαδρομή προς το χωριό Πύργος, σε βάζει σιγά σιγά σε έναν άλλο ρυθμό. Ξερολιθιές, ανεμόμυλοι, αλώνια, μικρά χωριά και ανοιχτές θέες προς τη θάλασσα οδηγούν σε έναν τόπο που δεν προσπαθεί να εντυπωσιάσει. Σε κερδίζει ήσυχα, με την απλότητά του. Από την πρώτη στιγμή καταλαβαίνεις ότι εδώ ο χρόνος κυλά διαφορετικά, πιο αργά και πιο ήρεμα!

Στην πλατεία, κάτω από τον μεγάλο πλάτανο, χτυπά η καθημερινή καρδιά του χωριού. Τα καφενεία, τα τραπεζάκια, οι καρέκλες, οι γλάστρες, οι γάτες και οι ήρεμες κουβέντες δημιουργούν μια αίσθηση οικειότητας. Εκεί μπορεί κανείς να σταθεί για λίγο, να κοιτάξει γύρω του και να νιώσει πως ο Πύργος δεν χρειάζεται βιασύνη. Θέλει χρόνο, ηρεμία  και ευαισθησία!

Από την πλατεία ξεκινούν λευκά σοκάκια με μπλε και κίτρινες πόρτες, γιασεμιά, βουκαμβίλιες, πέτρα και μάρμαρο. Κάθε γωνιά έχει τη δική της μικρή ιστορία. Άλλοτε τη συναντάς σε ένα παράθυρο, άλλοτε σε μια παλιά πόρτα, σε μια σκάλα, σε ένα μαρμάρινο υπέρθυρο ή σε μια αυλή γεμάτη λουλούδια. Η ομορφιά εδώ δεν είναι επιδεικτική. Είναι απλή, καθημερινή και γι’ αυτό μοιάζει ακόμη πιο αληθινή.

Ο Πύργος είναι άρρηκτα δεμένος με τη μαρμαρογλυπτική. Το σπίτι και το μουσείο του Γιαννούλη Χαλεπά, η Σχολή Καλών Τεχνών και το Μουσείο Μαρμαροτεχνίας που ανήκει στο Δίκτυο Μουσείων του Πολιτιστικού Ιδρύματος Ομίλου Πειραιώς φανερώνουν πως η τέχνη εδώ έχει συνέχεια. Περνά από γενιά σε γενιά, από το σχέδιο στο εργαλείο, από το χέρι στην πέτρα και από την υπομονή στη μορφή. Δεν είναι μόνο κληρονομιά του παρελθόντος, αλλά ζωντανή πράξη που συνεχίζεται.

Στα εργαστήρια, η σιωπή έχει τον δικό της ήχο: τον ήχο του εργαλείου πάνω στο μάρμαρο. Κάθε χάραξη χρειάζεται ακρίβεια, συγκέντρωση και υπομονή. Το μάρμαρο δεν επιτρέπει την προχειρότητα. Ζητά χρόνο, σταθερότητα και σεβασμό. Ίσως γι’ αυτό η μαρμαρογλυπτική συγκινεί τόσο πολύ. Δεν είναι μόνο τεχνική… είναι σχέση με το υλικό, με τον τόπο και με την παράδοση.

Όταν το φως της ημέρας χαμηλώνει, ο Πύργος γίνεται ακόμη πιο γαλήνιος. Το λευκό μαλακώνει, οι εκκλησίες φωτίζονται ήρεμα και η θάλασσα στο βάθος ανοίγει τον ορίζοντα. Εκείνη τη στιγμή καταλαβαίνεις πως αυτός ο τόπος δεν χρειάζεται πολλά λόγια. Μιλά μέσα από την πέτρα, τα στενά, τα εργαστήρια, τις θέες του προς το Αιγαίο και τους ανθρώπους του.

Ο Πύργος της Τήνου μένει στη μνήμη ως μια ήρεμη συνάντηση φωτός, μαρμάρου, ιστορίας και ανθρώπινης παρουσίας. Είναι ένας τόπος που δεν φωνάζει για να σε κερδίσει. Τον περπατάς, τον παρατηρείς και, χωρίς να το καταλάβεις, κάτι από τη μαρμάρινη «ψυχή» του μένει μέσα σου.

Λίγα λόγια για την Ιωάννα Ιωαννίδη

Η Ιωάννα Ιωαννίδη κατάγεται από το Ναύπλιο και ασχολείται με την τέχνη σε πολλές μορφές της, όπως η ζωγραφική, η γλυπτική και η δημιουργική γραφή. Έχει σπουδάσει Γεωπονική και Παιδαγωγικά στην Αθήνα και στην συνέχεια ολοκλήρωσε το ΣΑΕΚ Ζωγραφικής Τέχνης στο Ναύπλιο και συνεχίζει τις σπουδές της στο Τμήμα Μαρμαρογλυπτικής της Σχολής Καλών Τεχνών Τήνου.

Σε κάθε δημιουργική δράση συμμετέχει και η κόρη της, Δήμητρα Λουκά, σπουδάστρια Επικοινωνίας και Ψηφιακών Μέσων, η οποία προσεγγίζει κάθε  θέμα με ευαισθησία, καθαρό λόγο και σύγχρονη ματιά.